SD
Spadki i darowizny: grupy, kwoty wolne, SD-Z2
Publikacja 22 stycznia 2026 · aktualizacja 7 lipca 2026
Grupa I
36 120 zł
Małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, teściowie, zięć, synowa. Suma nabyć od jednej osoby z 5 lat.
Grupa II
27 090 zł
Dalsi: m.in. zstępni rodzeństwa, wujostwo, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonka.
Grupa III
5 733 zł
Reszta, w tym związki nieformalne i osoby spoza ustawy. Stawki potem idą ostro w górę.
Najbliżsi — małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha — mogą nie zapłacić podatku bez względu na wartość, jeśli zgłoszą nabycie na SD-Z2 w sześć miesięcy. To art. 4a, nie „grupa zerowa z mema”. Powyżej kwoty wolnej grupy I zgłoszenie jest warunkiem zwolnienia, nie uprzejmością.
Pieniądze: przelew albo przekaz pocztowy na Twoje konto. Gotówka w kopercie, nawet od matki, przy kwocie ponad wolną, psuje zwolnienie. Notariusz przy darowiźnie nieruchomości często zgłasza z urzędu — wtedy Twoje SD-Z2 może być zbędne. Przy zwykłym przelewie „na wkład własny” notariusza nie ma. Zostajesz z terminem sam.
Od kiedy leci sześć miesięcy
Przy spadku od 2026 r. obowiązek wiąże się z formalnym potwierdzeniem nabycia: prawomocne postanowienie sądu albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, nie z dniem pogrzebu. Darowizna: z chwilą spełnienia. Zachowek, nieodpłatne zniesienie współwłasności, zasiedzenie — jeszcze inne momenty. Zły start liczenia to najczęstszy powód, dla którego zwolnienie przepada.
Od 7 stycznia 2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli uchybienie było bez winy (choroba, nie ten przykład „zapomniałem”). Wniosek w 7 dni od ustania przyczyny, razem z SD-Z2. To nie jest automat. To wniosek do naczelnika.
Gdy zwolnienie nie przysługuje
Zeznanie SD-3, zwykle w miesiąc od obowiązku (sprawdź bieżący przepis po nowelizacji 2026). Skala 3–20% w progach, m.in. wokół 11 833 zł nadwyżki. Partner z grupy III przy mieszkaniu szybko schodzi na dwucyfrową stawkę. Darowizna od teściów: grupa I, ale nie art. 4a w takim samym zestawie osób jak małżonek i dzieci — teściowie są w I do kwoty wolnej, zwolnienie „zerowe” ich nie obejmuje.
Mieszkanie ze spadku to też podatek od nieruchomości w gminie. Inny urząd, inny rachunek, inne raty. SD-Z2 nie zawiadamia wydziału podatków lokalnych.
Źródła do weryfikacji
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn — art. 4a, grupy, SD-3
- podatki.gov.pl — SD-Z2 i komunikat o przywróceniu terminu (2026)
- Instrukcja zgłoszenia w e-US