Zastrzeżenie. rillori jest niezależnym blogiem edukacyjnym. Teksty mają charakter informacyjny i nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani księgowej. Nie świadczymy usług rozliczeniowych, doradztwa ani reprezentacji przed urzędami. Przed decyzją sprawdź aktualne przepisy (m.in. gov.pl, podatki.gov.pl, zus.pl) albo skonsultuj uprawnionego doradcę. Pełny tekst

SD

Spadki i darowizny: grupy, kwoty wolne, SD-Z2

Publikacja 22 stycznia 2026 · aktualizacja 7 lipca 2026

Grupa I

36 120 zł

Małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, teściowie, zięć, synowa. Suma nabyć od jednej osoby z 5 lat.

Grupa II

27 090 zł

Dalsi: m.in. zstępni rodzeństwa, wujostwo, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonka.

Grupa III

5 733 zł

Reszta, w tym związki nieformalne i osoby spoza ustawy. Stawki potem idą ostro w górę.

Najbliżsi — małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha — mogą nie zapłacić podatku bez względu na wartość, jeśli zgłoszą nabycie na SD-Z2 w sześć miesięcy. To art. 4a, nie „grupa zerowa z mema”. Powyżej kwoty wolnej grupy I zgłoszenie jest warunkiem zwolnienia, nie uprzejmością.

Pieniądze: przelew albo przekaz pocztowy na Twoje konto. Gotówka w kopercie, nawet od matki, przy kwocie ponad wolną, psuje zwolnienie. Notariusz przy darowiźnie nieruchomości często zgłasza z urzędu — wtedy Twoje SD-Z2 może być zbędne. Przy zwykłym przelewie „na wkład własny” notariusza nie ma. Zostajesz z terminem sam.

Od kiedy leci sześć miesięcy

Przy spadku od 2026 r. obowiązek wiąże się z formalnym potwierdzeniem nabycia: prawomocne postanowienie sądu albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, nie z dniem pogrzebu. Darowizna: z chwilą spełnienia. Zachowek, nieodpłatne zniesienie współwłasności, zasiedzenie — jeszcze inne momenty. Zły start liczenia to najczęstszy powód, dla którego zwolnienie przepada.

Od 7 stycznia 2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli uchybienie było bez winy (choroba, nie ten przykład „zapomniałem”). Wniosek w 7 dni od ustania przyczyny, razem z SD-Z2. To nie jest automat. To wniosek do naczelnika.

Gdy zwolnienie nie przysługuje

Zeznanie SD-3, zwykle w miesiąc od obowiązku (sprawdź bieżący przepis po nowelizacji 2026). Skala 3–20% w progach, m.in. wokół 11 833 zł nadwyżki. Partner z grupy III przy mieszkaniu szybko schodzi na dwucyfrową stawkę. Darowizna od teściów: grupa I, ale nie art. 4a w takim samym zestawie osób jak małżonek i dzieci — teściowie są w I do kwoty wolnej, zwolnienie „zerowe” ich nie obejmuje.

Mieszkanie ze spadku to też podatek od nieruchomości w gminie. Inny urząd, inny rachunek, inne raty. SD-Z2 nie zawiadamia wydziału podatków lokalnych.

Źródła do weryfikacji

  • Ustawa o podatku od spadków i darowizn — art. 4a, grupy, SD-3
  • podatki.gov.pl — SD-Z2 i komunikat o przywróceniu terminu (2026)
  • Instrukcja zgłoszenia w e-US