ZUS · JDG
Składki przedsiębiorcy: od ulgi na start do pełnej podstawy
Publikacja 18 marca 2026 · aktualizacja 2 września 2026. Kwoty składek jeżdżą za płacą minimalną i przeciętnym wynagrodzeniem. Tabele na zus.pl są źródłem, ten tekst — mapą.
-
1. Ulga na start
Do 6 pełnych miesięcy kalendarzowych bez składek społecznych. Zdrowotna zostaje. Zgłoszenie ZUS ZZA, kod zwykle 05 40. Start 15 stycznia? Styczeń się nie liczy do szóstki. Start 1 stycznia? Liczy się.
-
2. Preferencyjna podstawa
Kolejne 24 miesiące: społeczne od nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. przy minimum 4 806 zł to 1 441,80 zł podstawy. Chorobowa dobrowolna — bez niej nie ma zasiłku chorobowego z tego tytułu.
-
3. Standard albo Mały ZUS Plus
Pełna podstawa społeczna: co najmniej 60% przeciętnego wynagrodzenia. Mały ZUS Plus: podstawa z dochodu poprzedniego roku, w widełkach i z limitem miesięcy w 60-miesięcznym oknie (od 2026 r. komunikaty mówią o 36 miesiącach — sprawdź bieżący opis ZUS).
Kto w ogóle wchodzi na ulgę na start
Pierwsza działalność albo powrót po co najmniej 60 miesiącach od zawieszenia lub zakończenia. I jeszcze: nie robisz dla byłego pracodawcy tego, co robiłeś na etacie w tym albo poprzednim roku kalendarzowym. „Inna nazwa firmy, te same faktury do starej korporacji” — ZUS czyta zakres, nie branding.
Zgłoszenie w 7 dni od startu. Kod 05 40 xx. Po uldze, jeśli chcesz preferencję, zmieniasz zgłoszenie (zwykle 05 70) — samo się nie przepnie. Kto zostaje na 05 40 po szóstym miesiącu, stoi na złym tytule.
Zdrowotna nie jest „doklejką”
Na skali i liniowym składka zdrowotna idzie od dochodu, z podłogą. Od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. komunikaty podają minimum 432,54 zł (9% od 4 806 zł). Styczeń 2026 r. miał inną kwotę, bo rok składkowy zdrowotnej nie pokrywa się z kalendarzowym. To myli nawet osoby, które „już raz to liczyły w grudniu”.
Ryczałt: trzy progi przychodu, trzy zryczałtowane zdrowotne (w 2026 r. w obiegu są m.in. 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł — znowu: tabela ZUS, nie zrzut z czatu). Karta podatkowa i spółki mają jeszcze inne podstawy. Kwota kolegi z branży nic nie mówi, jeśli on jest na ryczałcie, a Ty na skali.
Etat + JDG: gdy z umowy o pracę masz co najmniej minimalne wynagrodzenie, społeczne z działalności często nie są obowiązkowe. Zdrowotna z JDG zwykle zostaje. „Mam etat, więc nie płacę nic do ZUS z firmy” — w połowie przypadków to za krótkie zdanie.
20. dzień miesiąca
Składki za dany miesiąc przedsiębiorca opłaca co do zasady do 20. następnego. Dokumenty rozliczeniowe — tam, gdzie ZUS ich żąda (wiele JDG na własnym koncie idzie przez e-ZUS / PUE). Numer konta składek jest indywidualny. Przelew „na ZUS” bez prawidłowego NRS to klasyka reklamacji, nie żart.
| Etap | Społeczne | Zdrowotna |
|---|---|---|
| Ulga na start | nie (przy warunkach) | tak |
| Preferencja 24 mies. | od 30% minimum | tak, wg formy PIT |
| Pełny ZUS | od min. 60% przeciętnego | tak |
| Mały ZUS Plus | od dochodu, w widełkach | tak |
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy pojawiają się przy pełniejszej podstawie, nie przy uldze na start. Chorobowa: dobrowolna, z karencją przy nowym zgłoszeniu.
Zawieszenie to nie urlop od zdrowotnej w każdym scenariuszu
Zawieszenie JDG w CEIDG wyłącza obowiązek społecznych za pełne miesiące zawieszenia, z wyjątkami (m.in. zasiłki). Składka zdrowotna przy zawieszeniu ma własne reguły — nie kopiuj porad z 2019 r. Sprawdź bieżący komunikat ZUS, zanim przestaniesz płacić „bo wisi w CEIDG”.
Źródła do weryfikacji
- zus.pl — składki osób prowadzących działalność
- biznes.gov.pl — ulga na start
- Komunikaty o minimalnym wynagrodzeniu i składce zdrowotnej 2026